|
Binnen
de boeddhistische psychologie worden 89 verschillende
bewustzijnsmomenten onderscheiden, met nog meer onderscheidende
factoren. Het voert te ver om deze allemaal te behandelen.
Bovendien volgen ze elkaar zo snel op dat ze nauwelijks
waarneembaar zijn. Tijdens het mediteren kun je de focus leggen
op het geheel (een gemoedstoestand) of op een klein onderdeel.
Rusteloosheid zorgt er bijvoorbeeld voor dat je niet goed en
helder kan ‘zien’ wat er zich precies allemaal afspeelt. Je
kunt dan bijvoorbeeld ‘chaos…chaos…chaos’ benoemen. Het
is in eerste instantie van belang dat je jezelf traint in het
mediteren. De objecten van meditatie zijn daarbij ondergeschikt
aan het proces.
Tenslotte
wordt er in de Sattipathana-suta een aantal onderwerpen genoemd
waar je opmerkzaam op kunt zijn. Om inzicht te krijgen kan een
eerste insteek zijn, om erover te gaan lezen; zoals hierboven al
aangegeven, zijn er verschillen tussen de manier waarop er in het
Westen tegen bepaalde onderwerpen wordt aangekeken en hoe dat
gebeurt binnen het Boeddhisme. Om enkele van die verschijnselen
toch te noemen: verlangen, sceptische twijfel (twee van de vijf
hindernissen op weg naar bevrijding); vreugde en gelijkmoedigheid
(twee van de zeven factoren van verlichting).
Om
vaardig te kunnen mediteren zijn er vijf factoren die in balans
moeten zijn:
Toewijding
Concentratie Vertrouwen Wijsheid
De
ontbrekende factor waar je nooit teveel van kunt hebben is
opmerkzaamheid. Het is juist deze factor die door
vipassana-meditatie wordt ontwikkeld. Deze eigenschap kan je
waarschuwen als je één van de andere factoren te weinig of
teveel hebt.
|
