|
Een
voorwaarde om goed te kunnen mediteren is "lekker"
zitten. In een stabiele houding, op een stevig kussen, bankje,
kruk of stoel. De rug ontspannen rechtop. De ogen gesloten. De
handen in de schoot of op de dijen.
Het
principe van Vipassana is aandachtig zijn. Je voortdurend bewust
zijn van wat er hier en nu plaatsvindt.
Het in
jezelf benoemen van de verschijnselen is daarbij een hulpmiddel.
Het zal snel gebeuren dat je ingenomen wordt door bijvoorbeeld
gedachtes. Door het registreren en innerlijk benoemen van de
ervaring kun je beter in het meditatieproces blijven en een
subtiele afstand bewaren.
In
de Satipatthana-suta wordt er gesproken over opmerkzaamheid op
vier gebieden: de eerste drie zijn het lichaam, gevoel en
bewustzijn. Het vierde gaat over verschillende andere
verschijnselen die zich kunnen voordoen.
Het
basisobject is de ademhaling. Het rijzen en dalen van de buik, wat
je kunt benoemen als rijzen … dalen…enzovoort. Het gaat erom
zorgvuldig verschijnselen waar te nemen, dus niet de ademhaling te
veranderen maar deze te observeren. Een ander
object van observatie op het lichaam is pijn. Het is interessant
om te observeren hoe je hiermee omgaat. De meditatiesessie duurt
een half uur, maar wordt de pijn eerder ondragelijk, dan mag je
van houding veranderen. Zolang je bij deze verandering maar
opmerkzaam blijft op wat je doet.
Binnen
de westerse psychologie worden met gevoelens vaak emoties bedoeld.
De boeddhistische psychologie maakt alleen een onderscheidt tussen
prettige-, onprettige– en neutrale gevoelens. In de praktijk is
het interessant om ‘te zien’ hoe processen van emoties opkomen
en verdwijnen. Het is goed om het herkennen van gevoelens of
emoties te oefenen, door je regelmatig af te vragen: hoe zit ik nu
in mijn vel? (Doe dit bijvoorbeeld aan het begin of einde van een
meditatieperiode).
Emoties
kunnen je meer nog dan gedachten volledig in bezit nemen. Er zijn
echter veel emoties die wij niet willen voelen. Het verzet tegen
deze emoties geeft dubbele problemen. Bij dit alles is het advies:
blijf opmerkzaam en observeer wat er gebeurt. Wordt een emotie té
overheersend of zelfs ondragelijk, keer dan enige tijd terug naar
het observeren van je ademhaling.
|
